मोहनीबले अवरुद्ध लँ व राजमार्गया चलः

काठमाडौं, असोज ७ । नेपाली जनताया छेँ क्वसं मोहनी थ्यंकः वःगु दु । मोहनीया इलय् मनूत छेँय वनेनुग इच्छा याइ । अले उकथं हे तयारी याना काठमाडौं त्वःताः लखंलख मनूत छेँपाखे वनी । मोहनी हनेत छेँय् वने चाहे जूपिनि चाहना व योजना असीमित तर राजमार्गया थासंथासय् वनाच्वंगु चलखं समस्या ब्वलंकूगु दु ।

छुं दिं तक मुग्लिङ–नारायणघाट सतकय् च्वंगु तुइन खोलाया तां लिक्क चलःया हुनिं आपालं यात्रुं दुःख सिल । चलखं यात्रीत निन्हु तक लँय् अलपत्रय् लात । स्थानीय निकाय, सुरक्षा संयन्त्रया अथक कुतलं आपालं यात्रुपिं लिबाक्क हे जूसां नं थःगु गन्तव्यपाखे वने खन । 

वंगु दँनिसें मुग्लिङ–नारायनघाट सतकय् च्वंगु तुइन खोला तां लिक्क च्वंगु चलखं सतक यातायात अवरुद्ध याःगु खः । थौंनिसें धादिङया बेनिघाट रोराङ गाउँपालिका–१० जवांगखोलाय् सुख्खा चलःया हुनिं हाकनं सतक अवरुद्ध जूगु दु । जिल्ला प्रहरी ज्याकुथि धादिङया कथं सतक अवरुद्धया हुनिं थौंकन्हय् पृथ्वी राजमार्गय् काठमाडौं दुहां वइगु व पिहां वनेगु सवारी साधनया दथुइ बन्द जुयाच्वंगु दु ।

थौं सडक महाशाखा भरतपुरं असोजया ७ गते पिथंगु सुचंकथं तुइन खुसिया लिक्कसं च्वंगु चलः कुतुंवःगु थासय् खटे यानातःगु मेसिनं मुग्लिन–नरयांघाट सतक सफा यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । ड्राइभरतय्सं अव्यवस्थित रुपं गाडी पार्क यायेगु झ्वलय् अप्वः उपकरण व इन्धन हयेत समस्या जुयाच्वंगु दु । मुग्लिन–नागढुंगा सतकखण्डया अधीनय् जवांग खैला लिक्क छगू चलः वयाः निगुलिं पाखे सतक अवरुद्ध याःगु खः ।

इन्जिनियर शिव खनालं थःगु फेसबुक पेजय् तुंखोला जलग्रहणय् आःया चलःया बारे छुं जानकारी न्ह्यथंगु दु । खनालया कथं सडक स्तरोन्नति योजनाया सम्बन्धय् सन् २०१५ य् मुग्लिङ–नारायघाट सतकया पूर्व मध्यवर्ती लेनयात समर्पित डबल लेनय् अपग्रेड यायेगु ज्या जुयाच्वंगु खः । वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय अन्तर्गतया नेपाल भारतया क्षेत्रीय व्यापार तथा यातायात आयोजना ९एनआईआरटीटीपी० अन्तर्गत नेपाः व भारतदथुइ व्यापारया ट्रान्जिट टाइम म्हो यायेगु आज्जुं सहकार्यया रुपय् मुग्लिङ–नारायणघाट सतकयात अपग्रेड यायेगु योजना कार्यान्वयन चरणय् दुगु खः । थ्व योजनाया विकास साझेदार व दाता साझेदार विश्व बैंक खः ।

अभियन्ता खनालया कथं ऋण दांया सीमा दुने लागत अनुमान तयार यायेमाःगु जूगुलिं पुलांगु ताँ गथे खः अथे हे कायम यायेत ३ गू आईसीबी ठेक्का काःगु खःसा ढलान स्थिरता ज्या मछ्यसे आःया अवस्थाय् मुग्लिङ–नरयाङ्घत सतकय् जक सुधार याःगु खः ।

मुग्लिंग(नारायणघाट सडक की भौगोलिक संरचना

मुग्लिङ्ग–नारायणघाट सडकया भौतिक संरचनाया बारे नं खँ ल्हायेनु । मुग्लिन–नारायणघाट सडकखण्डया भूगर्भ विज्ञान मध्य नेपालय् दकलय् जटिल भूगर्भीय गठन कथं कयातःगु दु । खनाल कथं काठमाडौं उपत्यका पूर्वपाखें वःगु महाभारत सिंक्लिनियरियमया शिखर क्षेत्र खलःया कथं मुग्लिननिसें दासढुंगातकया क्षेत्र खः । थुकिया अर्थ खः भूगर्भीय विगतया इलय् थ्व क्षेत्र अत्यन्त उच्च दबावय् लाःगु खः, गुकिया प्रमाण कडा तहया उपस्थितिं प्रमाणित याःगु खः । जोगिमारा क्षेत्रं पार यानाः थ्व थासय् मुग्लिङ(नारायणघाट सडक क्षेत्रफलय् काली खुसिया सिथय् पार याइ व त्रिशुली खुसिया पूर्व(पश्चिम दिशाय् पश्चिमपाखे न्यनाच्वंगु दु।

थ्व थासय् रिफ्टेड जोन दु, १५ किमि स्वया म्हो ूएरियल दूरीू दुने यक्व दोष व थ्रस्ट दु। नेपाःथें जाःगु सबहिमालय लागाय् कमजोर अञ्चल जुइगु सम्भावना दुगु मुग्लिनय् म्होतिं नं ४ गू थ्रस्ट व फल्ट जोन दु । थ्व हे हुनिं लँया उत्खनन, ढलान जूगु ब्वय् थीथी थासय् सतहय् यक्व क्रैक जूगु ल्वहं दु ।

खनालया कथं थ्व प्यंगू थ्रस्ट व फल्ट जोन मध्ये छगू बुढीगण्डकी खुसि, बेनिघाट व त्रिशुली खुसिया लिक्कसं मुग्लिङ(नारायघाट सतकया मुग्लिङ(जलबिरे(सेटी दोभान क्षेत्रया पार यानाः उच्च जेखिम क्षेत्रय् तसकं कमजोर भूगर्भीय संरचना दुगु उच्च जेखिम क्षेत्रय् पार याःगु खनेदु ।

मुग्लिङ–नारायणघाट सतकयात चलःमुक्त सतक दयेकेगु छाय् सम्भव मजुल रु

थन न्ह्यथनातःकथं मुग्लिङ–नारायणघाट सतकया भौगोलिक संरचनायात अपग्रेड यायेत ठेक्का लःल्हाःगु खःसां नं पुल दयेकेगु ज्या मलाःगु खः । खनाल कथं मुग्लिङ–नारायणघाट सडक थेंज्याःगु भौगोलिक संरचना दुगु सतकय् ढलान स्थिरताया लागतं सतकया लागत ३ निसें ५ तक ९प्यभ्राण, संरचना व धः०या लागतं ज्या याइ । नापं, अध्ययनं क्यंगु दु कि यदि तुइन खोला पुल लिक्क समस्या जुल धाःसा ५ निसें १० गुणा अप्वः खर्च जुइ । थुगु कथंया भूगर्भीय अवस्थायात नं प्रतिवेदनय् वर्णन याःगु खः । ध्यबा त्यासाया सिमित मात्राय्, थिकेगु तरिका ल्यये मफुत । खनालया खँग्वलय् पुल व ढलान स्थिरता तयाः भूगर्भीय सुधारय् अप्वः ध्यान बियातःगु खः ।

न्हापा मुग्लिङ–नारायणघाट सतकय् छुं नं चलःमतल रोकथामया ज्या जूगु खः ला रु

इन्जिनियर खनालया कथं विगतय् मुग्लिङ–नरनांघाट सतकय् चलः मयायेत व यक्व हदतक सफल जूगु दु । न्हापांगु ठेक्काय्, इन्जिनियरिङ्ग ज्याया बांलाःगु व्यवस्था जुल । ३ आईसीबी ठेक्का पैदलाई, ३२ स्थानमा चलचित्र रोकथाम रचना ९रक जाँच, रक बेल्टिंग, रक लंगर आदि० व ४ पुल ९दासढुंगा, खानी, मौरी व जलबिरे० पूरा गरिएको छ। गुलिखे स्थानीय व विदेशी विद्यार्थीतय्सं एमएससी व प्राज्ञिक डिग्रीया थीसिसया रुपय् प्रत्यक्ष व अन(साइट भ्रमणया निंतिं मुग्लिङ(नारायङ्घट सतकया ढलान स्थिरतापूर्ण ज्या ल्यःगु दुसा खनालं थःम्हेस्यां हे २० स्वयां अप्वः विदेशी विद्यार्थीतय्सं थःगु तथ्यांक बियादीगु दु ।

विगतय् चलःया रोकथामया ज्या जूगु खः ला रु

इन्जिनियर खनालया कथं चलः रोकथामया निंतिं याःगु ज्या मगाःगु व च्वय् चर्चा यानातःकथंया ज्या भौतिक रुपं तसकं खतरनाक जुइगु लँय् चलः रोकथामया ज्या गबलें नं मगाः । थुकिया निंतिं, सुरुङया ब्यवस्था यायेमाः, गुगु यक्व हे थिके जुइ । उकिं अज्याःगु गुँच्वया लँपुत गुलि नं तधंगु वा चिधंसां वर्षाया इलय् गबलें चलःमुक्त जुइमखु। चलःयात चीकेगु व सतक निर्माण यायेगु खर्च प्रभावकारी समाधान खः । झीगु देसय् राजमार्गया च्वय् खनाः ५(१० लख बराबरया लँपुत गां गामय् वनेत अझ जटिल जुयाच्वंगु दु । संसारया छुं तःधंगु व व्यस्त सतक नं झीगु थें हे समस्याया शिकार जुयाच्वंगु दु ।

इन्जिनियर खनालया कथं न्हापा मुग्लिङ्ग–नरयाङ्घाट सतकय् विगतया थीथी चरणय् ढलान स्थिरांकया ज्या जूगु खःसा सेती–दोभान, घुवाने, बालुधुङ, जलबिरे, पंच किलो, चाकिलो, टोपे खोला, नामसि खोला, काली खोला, चेपाङ डाँडा, गुगु ल्याण्डस्लिडेया प्रवद्र्धन खः, गुगु ढुवानीया प्रशंसक खः । यक्वं हद तक नियन्त्रण यानातःगु दु । थुकिया अर्थ गबलें नं चलः वइमखु धइगु मखु । थ्व कुतुं वयेफु तर न्हापा न्हापा थें जुइमखु, यदि चरम अवस्था मदुसा । वंगु २–३ न्हु तक मुग्लिङ–नरायणघाट सतकय् च्वंगु तुइन खोला पुल लिक्क च्वंगु चलःया हुनिं सतक बन्द जूगु खः । आः चलः वःगु क्षेत्र न्हापा न्हापा अनया भूगर्भीय अवस्थायात अपेक्षाकृत कडा चट्टान धकाः कायेगु याःगुलिं विगतय् खतरा वा चलःया क्षेत्र धकाः म्हसीकातःगु क्षेत्र मखु । तुइन खोलाया नारायणघाटपाखेया दृष्टिकोणया लँ ल्यूनें क्वपालेबलय् समस्या ब्वलंगु खँ खनालं न्ह्यथनादीगु दु ।

वय्कलं धयादी, ूछुं विज्ञ व अभियन्ता पासापिन्सं फेसबुकय् न्यंगु न्ह्यसःया लिसलय् छगू खँ धाये मास्ति वः, नेवाः अभियन्तातय्सं चलः मवइगु लँ दयेकातःगु दु, ूनेपाली इन्जिनियरत नं चलः मवइगु लँ दयेकेत सक्षम दु । तर मुग्लिङ नारायणघाट थेंज्याःगु गतिशील भौगोलिक क्षेत्रय् धाःसा इन्जिनियरिङ समाधान जक जुइफइ । नापं झीगु थेंज्याःगु सीमित स्रोत साधन व आर्थिक अवस्थालिसें राज्यं भौगोलिक रुपं जोखिमपूर्ण क्षेत्रय् सतक दयेकेगु निंतिं पर्याप्त लगानी याये फइमखु । ू

झीगु थेंज्याःगु सीमित स्रोत साधन दुगु देशय्, थ्व दकलय् तःधंगु त्रासदी खः गुकिं खुल्ला रुपं फुक्क सम्भावित समस्याया समाधानयात न्ह्यः हे मालेगु व अथे यायेमफु । आधारभूत आवश्यकता पूवनेधुंकाः जक बल्लाकेगु व सुदृढीकरण यायेगु ज्या यायेगु अवस्था दु । प्रकृतियात छगू विकल्प बीगु झ्वलय् समस्याया जः रचनात्मक रुपं न्ह्याः वने फयाच्वंगु मदु, अले स्रोत साधनया व्यवस्थापन नं सुस्त जुयाच्वंगु दु । थौंया आवश्यकता खः, थुपिं समस्यात म्हसीकाः न्ह्यःने वनेगु ।