सरकारले विज्ञापन दिनु कृपा होइनः रामकृष्ण रेग्मी
अहिले मिसइन्फरमेशन, डिसइन्फरमेशनको बाढी आइरहेको अवस्थामा मिडिया साक्षारता अभिवृद्धिलाई सुचारु गर्न, अझै सशक्त तुल्याउन पनि विज्ञापनको बन्देज हटाउनु पर्छ । मिडियालाई कुनै सहयोग, सहजीकरण, करछूट, सामग्री खरिदमा सहयोग गर्नुपर्छ । अहिलेको निर्णयमा खाडल छ, त्यसलाई सम्बोधन गरेर विज्ञापन निरन्तर रुपमा दिइनु पर्छ । हिजोको मिडिया एबिसी, अहिले मिडिया साक्षारता अभिवृद्धि (एमआईएल) हो । नागरिक तहलाई सचेत तुल्याउन, बुझाउन पनि मिडिया साक्षारता अभिवृद्धिलाई विशेष ध्यान दिनुपर्छ, मिडियालाई हल्का रुपमा लिनु हुँदैन ।
मूर्ति रंगाउनेहरुभन्दा बरु चोर नै राम्राे
मूर्ति चोरी हुनु धेरै दुःखदायी हो । झिल्के बनाएर यसको सत्यानाश नै गरिदिनु थप दुःखदायी हो । मूर्तिचोरीमा संलग्न हुनेहरु नीच, पातकी, अधर्मी तथा घातक त हुन् नै, तर तीभन्दा कम्तीका छैनन्, विभिन्न रंगले रंगाएर झिल्के बनाउने झिल्के मानसिकताका धनीहरु ।
मध्य पश्चिम युद्धको चपेटामा नेपाली बजार
विश्वको ऊर्जा राजधानी मानिने खाडी क्षेत्रमा भड्किएको यो सङ्कटले नेपाली बजारमा तेल र ग्यासको मूल्य मात्रै बढाएको छैन, सर्वसाधारणको दैनिकी नै अस्तव्यस्त बनेको छ। व्यापारीहरूले ग्यास लुकाउदा उपभोक्ताहरू मारमा परेका छन् । केही दिनदेखि आयल निगमले लागू गरेकाे आधा सिलिन्डरको ग्यास लिन उपभोक्ताहरू घण्टाैं लाइन लाग्न वाध्य भएका छन् ।
एआईको कमाल र मानव सभ्यताको इतिहास
जानकार हुनु नै विद्वान हुनु होइन । जानकारी त पार्टपुर्जाजस्तै हुन्, त्यसैको आधारमा विचार निर्माण गर्ने हो । विचार निर्माणको काम मानिसले गर्ने हो, च्याट जिपिटी’ जस्ता आर्टिफिसियल इन्टेलीजेन्सले होइन । तर यही उत्पादन हेरेर कोकोहोलो मचाउने तथा मानव जातिकै लागि चुनौती भनेर तर्सनु स्वयं मानव जातिलार्य नचिन्नु वा बिर्सनु हो । आर्टिफिसियल इन्टेलीजेन्सी देखेर तर्संदै गर्दा त्यसलाई बनाउने मानव जातिलाई बिर्संदै गर्नु बरु ठुलो गल्ती र खतरा हो ।
गौतम बुद्ध : जे छु, ठिकै छु भन्नेहरुलाई बिथोल्ने
‘मलाई नसोध कहाँ दुक्छ घाउ, म जे छु ठिर्कै छु बिथोल्न नआउ’... ... गीतले बोकेको भावलाई नै जीवनदर्शन बनाउनेहरुलाई संभवतः बुद्ध र बौद्ध धर्मदर्शन पच्दैन र रुच्दैन । बुद्धका शिक्षाहरुले आफूलाई बिथोलेको भन्ठान्छन् । तर बुद्धका अनुसार बिथोल्नुपर्ने उनीहरुलाई नै हो । बौद्ध धर्मदर्शनको आवश्यकता बढी उनीहरुलाई नै हो ।
नेपालमा जातीयता र क्षेत्रीयतावादको आवश्यकता
जातीयता र क्षेत्रीयताको कुरालाई व्यवस्थापन गर्न नसक्दा कतिपय ठाउँमा द्वन्द्वको सिर्जना हुन्छ । त्यसले निम्त्याउने भयावहपूर्ण वातावरणले मानव समाजको स्वाभाविक विकासमा प्रतिकूल असर परिरहेको पाइन्छ ।
निरीह अवस्थामा बाराको दलित बस्ती
वनमा पहुँच पनि छैन, जानकारी पनि छैन । यत्तिकै गएर घाँस दाउरा ल्याउँदा पनि त्यो गैरकानूनी हुन्छ । तथापि, त्यही रूपमा ल्याउनुपरेको छ । गैरकानूनी रूपमा ल्याउँ भन्दा पनि हरेक पल्ट उनीहरू विभेदमा पर्नुपरेको छ । कतिपय महिलाहरू घाँस दाउरा गर्न जाँदा हिंसामा परेको घटनाहरू पनि त्यहाँ देखिन्छ ।
काठमाडौंमा मान्छेको परिभाषा
सद्भावना पार्टीले खुल्ला मन्चमा हिन्दी भाषामा कार्यक्रम गर्न लागेकोमा आपत्ती जनाउँदै हस्तक्षेप गरिएको थियो । कुनै नेवार संगठनले नेवार भूमिमा नेवार भाषामा सार्वजनिक कार्यक्रम गर्दा पनि अवगाल पाउने स्थिति भनेको पंचायतकालीन ‘एक भाषा एक भेष’ को धङ्धङ्ती हो, यो २०५२ सालको मात्रै समस्या होइन २०८२ सालमा पनि यस्तै छ । यहाँ मेधसीलाई मात्र मान्छे नगन्ने होइन, स्वयं नेवारलाई नै पनि मान्छे नगन्ने अवस्था छ ।
दशैं मिसिएको मोहनी
नेवार समुदायको पर्व मोहनीको मौलिकता शक्तिसाधना भए पनि यसले बाह्य संस्कृतिको प्रभावमा परी जमरा, घटस्थापना र दुर्गापूजालाई अँगालेको देखिन्छ। नेपाल र भारतका विभ...
अनाथ बच्चा: आमाको मात्र दोष कि पुरुषको गैरजिम्मेवारी पनि ?
उर्लाबारी मोरङस्थित अरनिको अस्पतालको शौचालयमा केहि दिन अगाडि सालनालसहित फेला परेको नवजात शिशुको घटनाले फेरि समाजलाई झस्काइदिएको छ। यस्तो घटनामा हाम्रो ध्यान ...
भगवान श्रीकृष्ण : आधुनिक समाजका लागि अमृत सन्देश
हिन्दु धर्मको हजारौँ वर्षको आध्यात्मिक धरोहरमा, भगवान श्रीकृष्ण एक अमूल्य मणि हुन्। उनको जीवन केवल धार्मिक कथा होइन, ज्ञान र आनन्दको अद्भुत संयोजनको जीवन्त उ...
कृष्ण जन्मष्टमीको नाममा विद्यालयको विकृत व्यवहार
अमृता घिमिरे कृष्ण जन्माष्टमी आउन साथ बालबालिकालाई राधाकृष्णको भेषमा सजाउने होडबाजी हुन्छ। देशका धेरै विद्यालयहरूमा चल्ने यस्ता खालका कार्यक्रमले न कृष्णाष्ट...
खोइ कहाँ बिग्रियो र नेवार ?
नेवार समाजमा एउटा ताज्जुबको कुरा सुन्न पाइन्छ जुन गैरनेवारले प्रायः सुनेका हुँदैनन् । घटना विशेष र नेवार–नेवार मात्रै रहेको ठाउँमा अलि बाठोबाठो खालको वा आफूम...
नेपालकाे गाईजात्रा : नेवार समुदायको अद्वितीय संस्कृति
नेपालमा साउन–भदौको समयमा मनाइने गाईजात्रा, विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समुदायबीच, मात्र एक धार्मिक वा सांस्कृतिक उत्सव नभई व्यंग्य, स्मरण र सामूहिक उत्...
कवि भानुभक्तले नदेखेको काठमाडौं, मेयर हर्क साम्पाङले देखेपछि
काठमाडौंको विकास निर्माणको काम पहिलाको तुलनामा बढेको त हो तर सन्तुलित र दीगो विकास भएन । कवि भानुभक्तले अलकापुरी नगरी देखेको काठमाडौंलाई धरानका मेयर हर्क साम...
गर्भको बहानामा बहुविवाहलाई वैधानिकता?
नेपालमा बहुविवाह कानुनी रूपमा दण्डनीय अपराध हो भन्ने धेरैलाई थाहा छ। तर हालै सरकारले ल्याएको मस्यौदा कानुनले यसै बहुविवाहलाई फेरि एउटा “अपवाद” बन...
सामाजिक सञ्जालमा सेलिब्रेटी बनाउने प्रतिस्पर्धाले जोखिममा बालबालिका
सेलिब्रेटी बनाउने होडबाजी भनेको मात्रै प्रसिद्धि र पैसा कमाउने चक्कर होइन यो बालबालिकाको भविष्य र समग्र विकासको लागि खतरनाक हुन सक्छ ।
फूटपाथमा व्यापार व्यवसाय र गिजोलिएको समस्या
काठमाडौं महानगरपालिकाले फूटपाथमा पसल थापेर व्यवसाय गर्न नदिने भन्दै पसलहरू हटाउन थालेपछि मेयर बालेन्द्र शाहको खुबै आलोचना हुन थालेको छ। स्थानीय निकायको निर्व...
