सर्वाधिक अभिसप्त जुजु पृथ्वीनारायण शाह

नेपाःया इतिहासय् दक्कलय आपाः अभिशप्त जुजु पृथ्वीनारायण शाह। प्रशंसकपाखें दैवीकरण व उकिया लिसलय् दानवीकरण वयकःया उचित मूल्यांकन मखु । इतिहासया छम्ह पात्रयात इतिहासया छगू अध्यायया रुपय् थुइके मफुगु दृष्टिदोष खःसा थ्व हे दोषं पृथ्वीनारायण शाह अभिशप्त जुल । 

पृथ्वीनारायण शाह मदुगु खःसा नेपाः व नेपाःमि दइमखु धइगु धापू ऐतिहासिक रुपं पायछि मजू । व स्वयां निद्वः दँ न्ह्यः हे नेपाः व नेपाःमि अस्तित्वय् दु अले थ्व ऐतिहासिक धाः प्रवाहित जुजुं वयाच्वंगु दु । बरु थ्व पक्का खः, गोरखा लगायत तःधंगु भूभागयात तत्कालिन नेपालमण्डलय् समावेश यानाः वयकलं थःत व मेपिन्त नं नेपाःमि यानाबिल । अबलेनिसेंया ईयात आधुनिक नेपाः धायेगु याः । थ्व वयकःया योगदान खः ।

तत्कालीन गोरखा राज्य चीधंगु व हरेक ल्याखं कमजोर खः । लमजुङलगायत जःलाखःला राज्यपाखें हेपे यानाः ब्यागलं तयातःगु खः । स्वतन्त्र गोरखाया अस्तित्व लमजुङयात स्वीकार्य मजू । थ्व अवस्थाय् नेपालमण्डल अन्तर्गतया स्वंगू प्रदेश कान्तिपुर, ललितपुर व भक्तपुरलिसे स्वापू क्वातुके माःगु स्थिति अनिवार्य जुल । वयकलं क्वातुका नं दिल । थ्व हे झ्वलय् वय्कलं थ्व स्वंगू राज्यया कमजोरीइ म्हिताः अन आधिपत्य नं कायम यात । वयकः महत्वाकांक्षी, अले थःगु विजय अभियानयात निरन्तरता ब्युब्युं अझ पूर्वपाखे न्ह्यज्यात । पश्चिमय् वयकःया शत्रु राज्यतलिसे प्रतिस्पर्धा यायेगु इच्छा पूमवं, उत्तराधिकारीतयसं पूवंकल । गोरखा राज्यया थ्व विस्तारया औचित्य स्थापित यायेत वयकःया प्रशंसकतेसं लिपा थुकियात हे एकीकरण धायेगु यात । 

थःथःगु राज्ययात सकसितं यइ । सुयातं मेगु राज्यया अतिक्रमण स्वीकार्य मइमखु । विदेशी आक्रमण विरुद्ध प्रतिकार याइ । युद्धय् अतिक्रमण नं जुइ । युद्धकालीन थ्व ज्यादती ल्वःमंके फइमखु । लिपाया शासकतय्सं थुकियात कुशलतापूर्वक व्यवस्थापन यायेमाःगु खः, तर शाहवंशीय राज्यसत्ता युद्धया उन्मादय् दुबियाच्वन । शाहवंशीय राजतन्त्र अन्त्य जुयाः गणतन्त्र पलिस्था जुइधुंकाः नं व युद्धया उन्माद ल्यनाच्वंगुया दृष्टान्त खः, वयकःया गल्ती, कमजोरी व ज्यादतीयात त्वःपुइगु व पीडितप्रति हेपाहा दृष्टिकोण यथावत तयेगु । वयकःया देवत्व व ज्यादतीयात जायज क्यनेभनं लनेमाःगु घाःयात अःखवतं कुचिकुचि सना चि हाःयायेवं मेगु पक्षं दानवीकरण याइगु स्वाभाविक खः । 

अले, पृथ्वीनारायण शाह प्रशंसकतय्पाखें हे अभिशप्त जुल । थुगु अवस्थाय् निगू अतिवादी धारपाखें अलग जुयाः तथ्यया लिधंसाय् अध्ययन यायेमाःगु आवश्यकता दु ।