बौद्ध चारधामको महत्व
विश्व बौद्धजगत गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी, बोधिलाभस्थल बोधगया, प्रथम धर्मचक्रप्रवत्र्तनस्थल सारनाथ र महापरिनिर्वाणस्थल कुशीनगरलाई चारधाम मान्दछन् र यी स्थलहरूमा पुगी बुद्धप्रति श्रद्धा चढाउँछन् । र, यी दर्शनीय एवं संवेजनीय स्थलहरू ध्यान भावना गर्न उपयुक्त ठानी ध्यान गरेर धर्मलाभी हुन्छन् ।
१३औँ शताब्दीको महागौरीको मूर्ति आफ्नै आसनमा फिर्ता
विश्व सम्पदा दिवसको अवसरमा काठमाडौँ महानगरपालिकाले राष्ट्रिय संग्रहालयमा राखिएको १३औँ शताब्दीको दुर्लभ प्रस्तर मूर्ति आफ्नै मूल स्थानमा पुनःस्थापित गरेको छ।
असनको मौलिकता पुनरुत्थान अभियान शुभारम्भ, हरेक शनिबार सांस्कृतिक क्रियाकलाप हुने
काठमाडौं, वैशाख ५ । काठमाडौं महानगरपालिकाले प्राचीन व्यापारिक तथा...
संग्रहालयमा राखिएका मूर्ति घर फिर्ता गराउने निर्णय
काठमाडौँ महानगरपालिकाभित्र विभिन्न स्थानबाट संग्रहालय पुगेका मूर्तिहरुलाई कानुनी तथा प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा गरेर घर फिर्ता गर्ने निर्णय भएको छ ।
आमा बाबुको मुख हेर्ने पर्व
आमाबाबुलाई आदरसत्कार नगर्नु भनेर कसले भन्छ र ? तर सबै धार्मिक समुदायमा ‘आमाको मुख हेर्ने’ र ‘बाबुको मुख हेर्ने’ पर्व त छैन । नेपालबाहेक अन्यत्रका कुनै पनि बौद्ध र हिन्दू समुदायमा पनि यस पर्वको अभ्यास छैन, कतिलाई यसबारेमा जानकारीसम्म पनि छैन । ‘ह्याप्पी मदर्स डे’ र ‘ह्याप्पी फादर्स डे’ बेग्लै हो ।
मातृ औँशी आज: आमाप्रति सम्मान अर्पण गर्दै देशभर विभिन्न कार्यक्रम
आमालाई मिठा परिकार खुवाउने, उपहार दिने तथा आशीर्वाद लिने परम्परासँगै दिवंगत आमाको सम्झनामा श्राद्ध तथा तर्पण गर्ने चलन पनि रहेको छ। काठमाडौंको मातातीर्थ लगायत विभिन्न स्थानमा दिवंगत आमाको सम्झनामा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न भक्तजनको घुइँचो लागेको छ।
"अभिनव-छ्योर्तेन-मुसुरी बौद्धदर्शन तथा साहित्य सम्मान २०८२" बाट बसन्त महर्जन सम्मानित
बुद्ध र बौद्ध दर्शनसम्बन्धी निरन्तर अध्ययन, अनुसन्धान तथा लेखनबापत आज बसन्त महर्जन "अभिनव-छ्योर्तेन-मुसुरी बौद्धदर्शन तथा साहित्य सम्मान २०८२" बाट नगद रुपैयाँ पच्चीस हजार सहित सम्मानित भएको भएका छन्
मूर्ति रंगाउनेहरुभन्दा बरु चोर नै राम्राे
मूर्ति चोरी हुनु धेरै दुःखदायी हो । झिल्के बनाएर यसको सत्यानाश नै गरिदिनु थप दुःखदायी हो । मूर्तिचोरीमा संलग्न हुनेहरु नीच, पातकी, अधर्मी तथा घातक त हुन् नै, तर तीभन्दा कम्तीका छैनन्, विभिन्न रंगले रंगाएर झिल्के बनाउने झिल्के मानसिकताका धनीहरु ।
सेतो मच्छिन्द्रनाथ जात्राको तयारी तीव्र, महानगरको सहयोग दोब्बर
जनबहाःद्यः (सेतो मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा) सञ्चालनका लागि काठमाडौँ महानगरपालिकाले दिँदै आएको सहयोग रकम १० लाखबाट बढाएर २० लाख रुपैयाँ पुर्याइएको तयारी बैठकमा जानकारी गराइएको छ।
थामेमा शेर्पा समुदायको जीवित सम्पदा संरक्षणमा जोड, जलवायु जोखिमसँग जुध्न आवश्यक ठहर
सन् २०१५ मा स्थापना गरिएको यूनेस्कोको हेरिटेज इमर्जेन्सी फन्डले द्वन्द्व तथा प्राकृतिक विपद्का कारण जोखिममा परेका सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण, न्यूनीकरण र पुनःस्थापनामा सदस्य राष्ट्रहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्य राखेको युनेस्कोले जनाएको छ।
इद्-उल-फित्रको अवसरमा प्रधानमन्त्री कार्कीको शुभकामना सन्देश
इद्-उल-फित्रका अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै उनले रमजान महिनाको लामो व्रतले सहनशीलता, सहिष्णुता, त्याग र मानवताप्रतिको समर्पणको सन्देश दिने उल्लेख गरेकी छन्। उनले यो समयलाई सत्कर्म र संयमको महिना भन्दै यस्ता मूल्यहरूले समाजमा सहअस्तित्व र समृद्धिका लागि प्रेरणा दिने विश्वास व्यक्त गरेकी छन्।
वर्खाअघि कुमारी घरको छानो जीर्णोद्धार गरिसक्न कार्यवाहक प्रमुखको निर्देशन
महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले यस वर्षको बर्खा याम सुरु हुनु अघि कुमारी वहाल (कुमारी घर) को छानो जीर्णाेद्धार गरिसक्न निर्देशन दिएकी छन् । आज छानो जीर्णोद्धार कार्यको अनुगमन गर्दै डंगोलले कुमारी घरसँग सम्बन्धित धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक पक्षमा असर नहुने गरी समयमा काम सक्न निर्माण पक्षलाई निर्देशन दिएकी हुन् ।
नेवार समाजमा पाहाँचःह्रे चाड
विभिन्न जातीय समुदायको सांस्कृतिक जीवनको अध्ययन गर्दा एउटा समानता के देखिन्छ भने, वर्षभरिमा जेजति चाड पर्व मनाएपनि त्यसमध्ये एउटा प्रमुख रहेको हुन्छ । उक्त प्रमुख चाडभित्र खोतल्दै जाने हो भने त्यहाँ मौलिकता तथा ऐतिहासिकता देखा पर्दछ । पाहाँचःह्रै पनि एउटा यस्तै चाड हो ।
नेपालीहरूको होली: रंग, उमंग र सद्भावको पर्व
नेपालमा आज मनाइँदै गरेको होली पर्व (फागु पूर्णिमा) रंग, उमंग र आपसी सद्भावको अनुपम पर्वका रूपमा चिनिन्छ। वसन्त ऋतुको आगमनसँगै प्रकृतिमा देखिने रङ्गीन छटाजस्तै होलीले पनि नेपाली समाजमा उल्लास र सकारात्मक ऊर्जा भर्छ।
नेवार समुदायमा जन्मदिन मनाउने संस्कृति
नेवार समाजमा यसले झनै महत्व राख्ने गरेको पाइन्छ । कसको उमेर कति पुग्यो भन्ने गणना मात्रै नभएर यही बेला ज्योतिषीबाट ग्रहदशाको बारेमा जानकारी लिने तथा ग्रहदशा मन्छाउने भनेर अनेक विधिका पूजा गर्ने तथा सतर्क रहने पनि हुन्छ ।
आज शिवरात्री पर्व मनाइँदै
प्रत्येक वर्ष फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइने शिवरात्रीलाई आज देशभर श्रद्धा र भक्तिभावका साथ मनाइएको छ। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका लागि यो पर्व अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
नेवार संस्कारमा "बाह्रा:पिकायेेगु" सूर्यदेवसँग विवाह हाे कि पूजा मात्र ?
नेवार समुदायकाे संस्कृति पृथक छ, राेमाञ्चक पनि । यही कारण हुनसक्छ संस्कार-संस्कृतिकाे पहिचानमा हाेस् या व्यवहारमा- यसले छुट्टै स्थान लिन सफल छ । यिनै संस्कार संस्कृति मध्येकाे एउटा संस्कृति हाे- छाेरीलाई रजस्वला अगाडि नै राखिने "बाह्रा" ।
बुद्धको आयुसंस्कार परित्याग दिवस
गौतम बुद्धको जीवनमा भएका महत्वपूर्ण घटनाहरुमा आयुसंस्कार परित्याग पनि एउटा हो । यसलाई बौद्ध समाजले ठूलो महत्व दिएको हुन्छ । यो माघ पूर्णिमाको दिन भएको हुनाले यस दिनलाई आयुसंस्कार परित्याग दिवस भनेर मनाउने गर्दछन् ।
मन्दिरमा महिला पुजारी किन हुँदैन ?
अधिकांश मन्दिरमा पूजा गर्न आउनेहरुको भीडमा महिला वर्गको वर्चश्व हुन्छ तर त्यहाँ पुजारी भने महिला हुँदैनन् । जहाँ पनि यस्तै दृष्यहरु देखिएपछि पुजारीको रुपमा महिला वर्र्जित वर्ग प्रतीत हुन्छ । तर सम्वन्धित धर्मको मर्ममा लैंगिक विभेद त्याज्य देखिन्छ ।
य:मरि पुन्हि : नेवार समुदायको मिठास, संस्कार र समृद्धिको पर्व
काठमाडौं, मंसिर १८ ।काठमाडौं उपत्यकामा बसोबास गर्ने नेवार समुदायको महत्वपूर्ण पर्वमध्ये य:मरि पुन्हि एक विशिष्ट सांस्कृतिक, धार्मिक र पाक परम्परा मि�...
नेपालमा आज श्रद्धा र उल्लाससहित छठ पर्व मनाइँदै
काठमाडौं, कार्तिक १० । सूर्यदेवको आराधना र प्रकृतिप्रतिको कृतज्ञताका...
एकै हैनन् नेपाल संवत् र म्हपूजा
नेपाल संवत्‌ र नेवार समुदायमा प्रचलित संस्कृति म्हपूजा बेग्लाबेग्लै हुन् भन्ने यथार्थ बुझाउन नसक्दा यो संवत्‌ निश्चित समुदायको हो भन्ने भ्रम भएर �...
नेवार समाजको लक्ष्मी पूजा
दशैं वा दशहराको लगत्तै र छठ पर्वको केही दिनअघि नेवारहरू बडो महत्व दिएर स्वन्ति नखः मनाउँछन् । यही समय भारतमा त्यौहार र नेपालको पहाडी भेगमा तिहार नामबा�...
दशैं मिसिएको मोहनी
नेवार समुदायको पर्व मोहनीको मौलिकता शक्तिसाधना भए पनि यसले बाह्य संस्कृतिको प्रभावमा परी जमरा, घटस्थापना र दुर्गापूजालाई अँगालेको देखिन्छ। नेपाल र भारतका विभ...
लायकु कुमारीमा नयाँ कुमारी आसिन
काठमाडौं, असोज १४ । काठमाडौंको हनुमानढोका दरबार क्षेत्रस्थित कुमारी घरमा आज नयाँ कुमारी आर्यतारा शाक्य परम्परागत विधिपूर्वक आसिन हुनुभएको छ। बसन्तपुरको कुमार...
हनुमानढोकाको दशैं
राति हातमा खड्ग बोकेका मानिसहरू हनुमानढोकाको सिंहढोकाबाट कहीँ मारकाट गर्न निस्केझैँ लहरै निस्कँदा अचम्मित नहुने को होला रु त्यो पनि पूरै देश दशैंको वातावरणमा...
दशैंको सातौं दिन- आज फूलपाती, बसन्तपुर दरबारमा ऐतिहासिक परम्परा निरन्तर
काठमाडौं, असोज १३ । आज दशैंको सातौं दिन, फूलपाती पर्व देशभर धुमधामका साथ मनाइँदैछ। दुर्गा पूजा प्रारम्भ भएको सातौं दिनमा विशेष पूजाआजा गरी फूलपाती घर–घरमा भि...
काठमाडौंमा नयाँ जीवित देवी कुमारी: आर्यतारा शाक्यलाई प्रतिष्ठित गरिँदै
काठमाडौं, असोज १२ । काठमाडौं उपत्यकाको पुरानो र गौरवपूर्ण परम्परा अनुसार यस वर्ष राजधानीले नयाँ जीवित देवी पाउने भएको छ। शाक्य महाविहार संघको पहलमा सुरू गरिए...
आज समेबजि पुन्हि मनाईंदै
काठमाडौं, भदाै २२ । नेवार समाजमा आज समेबजि पुन्हि (पूर्णिमा) मनाईंदै छ । विशेष गरि साँझ समेबजि बाँडेर, खाएर मनाउने यस चाडकाे विशेष महत्व रहेको हुन्छ । प्रत्य...
यँयाः अर्थात् इन्द्र जात्रा
काठमाडौं उपत्यकामा प्रत्येक वर्ष विशेष तामझामका साथ मनाइने जात्रापर्वहरुमा एक येयाः पनि हो । यँेयाःलाई इन्द्रजात्रा पनि भन्ने गरेको पाइन्छ तर यो जात्रासँग सम...
