स्वास्थ्य मन्त्रालयद्वारा कार्यस्थलमा यौन दुर्व्यवहार रोकथामका लागि आचारसंहिता जारी

काठमाडौं, चैत २२ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले कार्यस्थलमा हुने यौन दुर्व्यवहार रोकथाम र सुरक्षित कार्य वातावरण सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले ‘ स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय तथा मातहतका कार्यालय ( कार्यस्थल) मा याैनजन्य दुर्व्यवहार निवारणसम्बन्धि आचारसंहिता २०८२ जारी गरेकाे छ ।
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले कार्यस्थलमा हुने यौन दुर्व्यवहार (निवारण) ऐन २०७१ काे दफा २१ काे उपदफा १ ले दिएकाे अधिकार प्रयाेग गरि आचार संहिता जारी गरिएकाे जनाएको छ ।
मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको उक्त आचारसंहितामा स्वास्थ्य क्षेत्रका कर्मचारी, सेवाग्राही तथा सरोकारवालाबीच सम्मानजनक र सुरक्षित वातावरण कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ। आचारसंहिताले कार्यस्थलमा हुने यौन दुर्व्यवहारका विभिन्न स्वरूपहरूलाई स्पष्ट परिभाषित गर्दै त्यस्ता गतिविधि पूर्णरूपमा निषेध गरेको छ।
आचारसंहिताअनुसार अवाञ्छित स्पर्श, यौन संकेतयुक्त व्यवहार, अश्लील टिप्पणी, यौन प्रस्ताव तथा मानसिक दबाब सिर्जना गर्ने गतिविधिलाई यौन दुर्व्यवहारका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। यस्ता क्रियाकलापमा संलग्न पाइएमा कानुनी कारबाही हुने व्यवस्था गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
त्यसैगरी, पीडितलाई सुरक्षित रूपमा उजुरी दिन सक्ने व्यवस्था मिलाइने, उजुरीको गोपनीयता कायम गरिने तथा निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई कारबाही गरिने प्रावधान पनि समावेश गरिएको छ। आचारसंहिताले संस्थाभित्र नै उजुरी दर्ता गर्ने संयन्त्र स्थापना गर्नुपर्ने र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जोड दिएको छ।
मन्त्रालयले सबै स्वास्थ्य संस्था तथा निकायलाई उक्त आचारसंहिता कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिँदै कार्यस्थललाई लैङ्गिक रूपमा सुरक्षित, समान र सम्मानजनक बनाउने लक्ष्य राखेको जनाएको छ।
यस आचारसंहिताले स्वास्थ्य क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारी र सेवाग्राहीबीच विश्वास अभिवृद्धि गर्ने तथा सुरक्षित कार्यसंस्कृति निर्माणमा टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।